translate.wordpress.org’un Türkçe sözlüğünde 20 Ekim 2026 itibarıyla 512 satır vardı. Her satırda İngilizce terim, sözcük türü, Türkçe karşılık ve gerekiyorsa kısa bir açıklama yer alıyor. Polyglots SSS sayfası, bir kelimenin doğru çevirisinden emin olmadığınızda ilk bakılacak yerin kendi dilinizin sözlüğü olduğunu söylüyor. SSS bu öneriyi tutarlılık denetimi başlığı altında yapıyor: amaç, aynı İngilizce kelimenin farklı ekranlarda farklı Türkçe kelimelerle karşınıza çıkmaması.
Aşağıdaki karşılıkların hepsi bu sözlükten aynen alındı. Sözlükte bulunmayan terimleri ayrıca belirttik.
Çeviri ekranında sözlük nasıl görünür
GlotPress el kitabına göre bazı kaynak dizelerde kimi terimlerin altı noktalı çizgiyle işaretlidir. Fare imlecini bu terimin üzerine getirdiğinizde, dilinizin sözlüğündeki önerilen karşılık görünür. Bazı sözlük kayıtlarının açıklama alanında ek bağlam ya da alternatif çeviri de bulunur. Yani sözlüğü ayrı bir sekmede açık tutmanız gerekmez; sorun çoğu zaman, imleci terimin üzerine getirmeden yazmaktan çıkar.
Yönetim ekranının temel fiilleri
Eklenti ayar sayfalarında en sık geçen kelimeler, eklentiyi açıp kapatan ve güncelleyen fiillerdir. Sözlükte bunların karşılığı şöyle:
| İngilizce | Sözlükteki karşılık | Not |
|---|---|---|
| plugin | eklenti | |
| activate, enable | etkinleştir | ikisi de aynı fiil |
| deactivate, disable | etkisizleştir | ikisi de aynı fiil |
| install | kur | |
| update | güncelle (fiil), güncelleme (ad) | |
| upgrade | yükselt (fiil), yükseltme (ad) | |
| setting | ayar | |
| option | seçenek | |
| notification | bildirim | |
| required | gerekli | açıklamada “zorunlu” da var |
| deprecated | kullanımdan kaldırılmış |
Yönetim panelinin bölümleri için de kayıtlı karşılıklar var: Dashboard için Başlangıç ekranı, Toolbar için Araç çubuğu, admin panel için yönetim paneli, Media için Ortam, widget için bileşen, sidebar için kenar çubuğu. Bir eklenti “Go to Dashboard” diyorsa, Türkçede “Başlangıç ekranına git” yazmak, kullanıcının WordPress menüsünde gördüğü adla örtüşür.
Adres ve içerik terimleri
SEO, yönlendirme ve sayfa oluşturucu eklentilerinin ayar ekranlarında şu terimler sık geçer:
- permalink: kalıcı bağlantı
- slug: adres son eki (açıklamada “kısa ad” da geçiyor)
- shortcode: kısa kod
- url: adres
- Redirect: yönlendirme (açıklamaya göre “yeniden yönlendirme” teknik işlemi birebir anlatır, işlev olarak “yönlendirme” yeter)
- Breadcrumbs: Gezinti bağlantıları
- custom post type: özel yazı türü
- taxonomy: sınıflandırma
- featured Image: öne çıkarılmış görsel
- excerpt: özet
- thumbnail: küçük görsel
- template: şablon
- Page Builder: Sayfa oluşturucu
Güvenlik ve hız ekranlarındaki terimler
Bu iki grup kendi terimlerini getirir ve sözlük bunların bir kısmını karşılar. Sözlükte bulduklarımız:
| İngilizce | Sözlükteki karşılık |
|---|---|
| password | parola (açıklama, “şifre” olmadığını belirtiyor) |
| two factor authentication | iki adımlı doğrulama |
| Authenticator app | Kimlik doğrulayıcı uygulaması |
| backup code | yedekleme kodu |
| verification code | doğrulama kodu |
| log in, log out | oturum aç, oturumu kapat |
| spam, Ham | istenmeyen, İstenmeyen Değil |
| cache | ön bellek |
| performance | başarım |
| token | belirteç |
| Transient | Geçici |
| staging site | prova sitesi |
20 Ekim’de sözlükte firewall, malware, captcha ve tek başına backup için bir kayıt yoktu. Bu terimlerde tutarlılık için GlotPress’in iki aracı işe yarar. El kitabına göre “Suggestions from Translation Memory” bölümü aynı dilde daha önce çevrilmiş aynı ya da benzer dizeleri, “Other Languages” bölümü ise kaynak dizenin başka dillerdeki güncel çevirilerini gösterir. Translation Memory’deki Türkçe örnekler, aynı kelimenin başka projelerde nasıl çevrildiğini gösterir ve karar vermeyi kolaylaştırır.
“Performance” kaydı ayrıca dikkat çekiyor. Gündelik dilde “performans” daha tanıdık gelse de sözlükteki karşılık “başarım”. Hangisini seçeceğinize çalıştığınız eklentinin mevcut Türkçe dizelerine bakarak karar verin; aynı eklentide ikisinin karışması, tek birini seçmekten daha kötü bir sonuç verir.
Aynı kelime, iki karşılık
Sözlüğün en yararlı kısmı, bir İngilizce kelimeye bağlama göre iki ayrı karşılık veren kayıtlardır. Eklenti çevirisinde karışan başlıcaları:
- editor: araç anlamında düzenleyici (metin düzenleyici, eklenti düzenleyici), kullanıcı rolü anlamında editör
- author: yazı ve sayfanın yazarı için yazar, eklenti ya da tema yapımcısı için geliştirici
- directory: dizin (liste, eklenti dizini anlamında), dosya sisteminde klasör
- header: H1, H2 ya da tablo başlığı için başlık, sayfa yerleşiminde üst kısım
- tag: sınıflandırmada etiket, HTML gibi işaretleme dillerinde kod imi
- key: anahtar (ör. kişisel anahtar), klavyede tuş
- Border: HTML ögesinin kenarlık özniteliği için Kenarlık, bir alanın sınırı için Sınır
Bir eklentinin “Plugin Author” alanı bu yüzden “Eklenti geliştiricisi”, bir yazı listesindeki “Author” sütunu ise “Yazar” olur. Lisans anahtarı alanındaki “key” anahtar, kısayol tuşu açıklamasındaki “key” tuştur.
Geliştirici terimleri
Eklentiler bazen ayar ekranlarında ya da hata mesajlarında doğrudan geliştirici dili kullanır. Sözlükteki karşılıklar: action hook için eylem kancası, filter hook için süzgeç kancası, filter için süzgeç, argument için bağımsız değişken, array için dizilim, constant için sabit, script için betik, query için sorgu, return value için geri dönüş değeri, namespace için adlandırma alanı, nonce için geçici. Çeviri işinin kendisine ait iki kayıt da var: string için dizge, placeholder için yer belirtici. Bu sitede gündelik anlamda “dize” diyoruz; sözlükteki kayıtlı karşılık “dizge”.
Yer tutucular
Kaynak dizedeki %s, %d, %1$s gibi parçalar, çalışma anında yerine bir ad, sayı ya da bağlantı gelecek yer tutuculardır. GlotPress el kitabına göre bir dizenin solundaki kırmızı çubuk doğrulama uyarısı olduğunu gösterir; eksik yer tutucu ya da uyuşmayan HTML etiketi bu uyarıların tipik nedenleridir. Uyarılı bir çeviri ya düzeltilmeli ya da uyarısı bir çeviri editörü tarafından açıkça yok sayılmalıdır.
Türkçede yüklem sona geldiği için yer tutucuların sırası çoğu zaman değişir. Numaralı biçim bu yüzden vardır. Örnek bir dize:
Updated %1$s to version %2$s → %1$s, %2$s sürümüne güncellendi
Burada numaralar yerinde kaldığı sürece cümleyi istediğiniz gibi kurabilirsiniz. Numarasız iki %s içeren bir dizede sırayı değiştirmek ise ad ile sürüm numarasının yer değiştirmesine yol açar.
Yer tutucudan sonra ek
Türkçe çevirinin en sık takıldığı yer burası. %s yerine ne geleceğini bilemediğiniz için %s’e ya da %s’i yazmak, ünlü uyumunu şansa bırakır. %s’e yerine “Wordfence” gelirse “Wordfence’e” doğru okunur; “Yoast” gelirse ekran “Yoast’e” gibi yanlış bir biçim gösterir. Bazı adlarla ek tutar, bazılarıyla tutmaz. Güvenli yol, yer tutucuyla ek arasına bir ad koymaktır:
Deactivate %s→%s eklentisini etkisizleştirConnected to %s→%s hizmetine bağlanıldı%s has been updated→%s eklentisi güncellendi
Ek artık “eklenti” ya da “hizmet” kelimesine geldiği için her durumda doğru okunur. Sözlükteki terimlerin kendisi de ek alırken değişebilir: ön bellek “ön belleği”, kısa kod “kısa kodu”, kalıcı bağlantı “kalıcı bağlantıyı” olur.
Çoğul biçimler
Bazı dizelerin tekil ve çoğul hâli ayrıdır. El kitabına göre bu dizelerde çeviri kutusunun üstünde Singular ve Plural sekmeleri bulunur ve her biçim ayrı ayrı doldurulmalıdır. Dil tekil ile çoğulu ayırmıyorsa sekme görünmez; o durumda tek bir çeviri, yer tutucuyla birlikte bütün biçimleri temsil eder. El kitabındaki not açık: %s, 1 dahil her sayıyı gösterir.
Türkçede sayıdan sonra ad tekil kalır; “1 dosya” ile “5 dosya” aynı kuruluştur. Sekme görüyorsanız iki kutuyu da doldurun ve tekil kutuya “bir” yazıp yer tutucuyu silmeyin. Silinen yer tutucu kırmızı uyarıya döner. “%d dosya silindi” gibi bir cümlede sayının arkasına ek getirmeyen kuruluş seçmek, “3’ü”, “6’sı” gibi okunuşa bağlı eklerle uğraşmayı da ortadan kaldırır.
Büyük harf ve özel adlar
Sözlükteki çok kelimeli kayıtların çoğunda yalnız ilk harf büyük: Başlangıç ekranı, Sabit yazı, Kimlik doğrulayıcı uygulaması, Gezinti bağlantıları. İngilizce düğme ve başlıklarda her kelimenin büyük harfle başladığı yazım Türkçe arayüzde yadırganır. Sözlükte “Takip Et” gibi istisnalar da var; bir eklenti içinde tek bir yazımı korumak, hangisini seçtiğinizden daha önemli.
Bazı kayıtlar çevrilmemesi gereken adları işaretler. Gravatar için açıklama alanı “çevirmeyin” diyor; After the Deadline ve Subversion da aynı şekilde özgün adıyla kalıyor. Jetpack ve BuddyPress kayıtlarında karşılık yine özgün ad. Bu adlara ek getirirken kesme işareti kullanılır: Jetpack’in, Gravatar’a, WordPress’e.
Sözlükle çalışırken
Sözlüğe bakmak, onay sürecindeki gidip gelmeleri azaltır ama ortadan kaldırmaz. Bir terim sözlükte yoksa ya da bağlam sözlükteki karşılığa uymuyorsa, öneriyi gönderirken kısa bir yorum eklemek editörün işini kolaylaştırır. Önerilerin onay sırasında ne kadar beklediğini onay bekleyen dizeler yazısında, öneri göndermenin adımlarını katkı rehberinde anlattık.
Hangi eklentide çevrilecek dize kaldığını görmek için eklenti listesini Türkçe orana göre sıralayabilirsiniz. Az sayıda dizeyle Türkçe paket eşiğine ulaşabilecek eklentiler eşiğe yakın eklentiler sayfasında; bu eklentilerde sözlüğe uygun birkaç düzine öneri, paketin doğmasına yetebilir.